G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ya\u015famlar\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6nemli birer par\u00e7as\u0131 haline gelmi\u015f olan neredeyse t\u00fcm cihazlar \u00e7al\u0131\u015fmak i\u00e7in enerjiye ihtiya\u00e7 duyuyor. Bilgisayarlar, TV\u2019ler, telefonlar, arabalar, mikrodalga f\u0131r\u0131nlar ve ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131n ayr\u0131lmaz par\u00e7alar\u0131 haline gelmi\u015f daha pek \u00e7ok ayg\u0131t, ancak onlara enerji sa\u011flayabildi\u011fimizde hayatlar\u0131m\u0131z\u0131 kolayla\u015ft\u0131rabiliyor.
\u00d6zellikle elektrik enerjisi g\u00fcnl\u00fck hayatlar\u0131m\u0131zda ciddi bir yer kapl\u0131yor olsa da enerjiyi sadece elektrik olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmek de do\u011fru de\u011fil. Peki bu kadar \u00f6nemli olan enerji konusunda neler biliyorsunuz? \u0130\u015fte sizin i\u00e7in enerji ve enerji birimleri ile ilgili bilmeniz gerekenleri derledik.<\/p>\n\n\n\n
\u00d6rne\u011fin<\/em> merdivenin \u00fcst\u00fcnde hareket etmeden duran bir top potansiyel bir enerjiye sahiptir \u00e7\u00fcnk\u00fc \u00f6n\u00fcndeki engel kalkt\u0131\u011f\u0131nda ba\u015fka hi\u00e7bir \u015fey yapmadan yer \u00e7ekimi ile a\u015fa\u011f\u0131ya do\u011fru hareket edebilir; merdivenden a\u015fa\u011f\u0131ya inmeye ba\u015flay\u0131p h\u0131z kazand\u0131\u011f\u0131nda ise potansiyel enerjisi kinetik enerjiye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n Enerji T\u00fcrleri Nelerdir?<\/em><\/strong> enerjiye y\u00f6nelik daha bir\u00e7ok payla\u015f\u0131mla aran\u0131zda olmaya devam edece\u011fiz..<\/em>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ya\u015famlar\u0131m\u0131z\u0131n \u00f6nemli birer par\u00e7as\u0131 haline gelmi\u015f olan neredeyse t\u00fcm cihazlar \u00e7al\u0131\u015fmak i\u00e7in enerjiye ihtiya\u00e7 duyuyor. Bilgisayarlar, TV\u2019ler, telefonlar, arabalar, mikrodalga f\u0131r\u0131nlar ve ya\u015fam\u0131m\u0131z\u0131n ayr\u0131lmaz par\u00e7alar\u0131 haline gelmi\u015f daha pek \u00e7ok ayg\u0131t, ancak onlara enerji sa\u011flayabildi\u011fimizde hayatlar\u0131m\u0131z\u0131 kolayla\u015ft\u0131rabiliyor.\u00d6zellikle elektrik enerjisi g\u00fcnl\u00fck hayatlar\u0131m\u0131zda ciddi bir yer kapl\u0131yor olsa da enerjiyi sadece elektrik olarak d\u00fc\u015f\u00fcnmek de do\u011fru […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-29","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/enerjiveguvenlik.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/29"}],"collection":[{"href":"https:\/\/enerjiveguvenlik.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/enerjiveguvenlik.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/enerjiveguvenlik.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/enerjiveguvenlik.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=29"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/enerjiveguvenlik.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/29\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":30,"href":"https:\/\/enerjiveguvenlik.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/29\/revisions\/30"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/enerjiveguvenlik.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=29"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Enerji Nedir?<\/em><\/strong>
Enerjiyi tam olarak tan\u0131mlamak fizik bilimindeki en zor \u015feylerden biri olsa da en basit tan\u0131m\u0131yla enerji, etraf\u0131m\u0131zda olup biten her \u015feyin meydana gelmesini m\u00fcmk\u00fcn k\u0131lan \u015feydir. E\u011fer bug\u00fcn arabalar hareket ediyorsa, eviniz \u0131s\u0131n\u0131yorsa, fabrikalar \u00fcretim yapabiliyor, \u00e7i\u00e7ekler a\u00e7\u0131yor ve g\u00fcne\u015f i\u00e7inizi \u0131s\u0131tabiliyorsa nedeni enerjidir.
Daha teknik bir ifadeyle, enerji;<\/strong><\/em> maddelerin i\u015f yapabilme yetene\u011fine verilen isimdir. Maddeler mevcut fiziksel durumlar\u0131n\u0131 ancak enerji kullanarak de\u011fi\u015ftirebilirler. G\u00f6zlemlenebilir hareketsel enerjiye kinetik enerji denir. Bir de hareketsiz oldu\u011fu halde sistemde depolanm\u0131\u015f ve kullan\u0131lmaya haz\u0131r olan enerji vard\u0131r. Buna ise potansiyel enerji ad\u0131 verilir.<\/p>\n\n\n\n
Enerji pek \u00e7ok farkl\u0131 yerde ve \u015fekilde bulunabilir. Do\u011fada bulunan \u00e7ok say\u0131da enerji t\u00fcr\u00fcnden bahsetmek m\u00fcmk\u00fcn. Bilim insanlar\u0131n\u0131n y\u0131llarca farkl\u0131 enerjileri tan\u0131mlama \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 sonucunda belli ba\u015fl\u0131 enerji t\u00fcrleri ifade edilse de, zaman i\u00e7erisinde bilim ve teknoloji ilerledik\u00e7e yeni enerji t\u00fcrleri tan\u0131mlan\u0131yor.<\/p>\n\n\n\n
G\u00fcn\u00fcm\u00fczde en yayg\u0131n olarak tan\u0131mlanm\u0131\u015f enerji t\u00fcrleri \u015funlard\u0131r:<\/em><\/strong>
Mekanik enerji: <\/em><\/strong>Hem potansiyel hem de kinetik enerjileri bir arada bar\u0131nd\u0131rabilen mekanik sistemlerin toplam enerjisine verilen add\u0131r.
Elektrik enerjisi: Ya\u015fam\u0131m\u0131zda en s\u0131k etkile\u015fimde oldu\u011fumuz enerji t\u00fcrlerinden biri olan elektrik enerjisi; metallerde bulunan serbest elektronlar\u0131n, elektriksel potansiyel fark alt\u0131ndaki hareketi sayesinde olu\u015fan bir enerji t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Elektrik enerjisi pek \u00e7ok farkl\u0131 enerji t\u00fcr\u00fcnde oldu\u011fu gibi genellikle ba\u015fka bir t\u00fcr enerjinin \u00fcretilmesinde kullan\u0131l\u0131r.
N\u00fckleer enerji: Kendisinden daha \u00fcnl\u00fc E=mc\u00b2 form\u00fcl\u00fc ile tan\u0131mlanan n\u00fckleer enerji, atom \u00e7ekirdeklerinin tepkimesinde ortaya \u00e7\u0131kan k\u00fctle fark\u0131ndan elde edilen enerji t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. Kaybedilen k\u00fctle tamamen enerjiye d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr. N\u00fckleer enerji atomlar\u0131 par\u00e7alayarak elde edilebilece\u011fi gibi birle\u015ftirerek de elde edilebilir ve buna g\u00f6re fisyon (par\u00e7alanma) ve f\u00fczyon (birle\u015fme) enerjisi olarak ikiye ayr\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Kimyasal enerji:<\/em><\/strong> Farkl\u0131 maddelerin kimyasal tepkimeyle ortaya \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131 enerjiye kimyasal enerji ad\u0131 veriliyor. Piller veya \u0131s\u0131\/\u0131\u015f\u0131k i\u00e7in kullan\u0131lan gaz ya\u011f\u0131 kimyasal enerji kullan\u0131m\u0131na verilebilecek \u00f6rnekler aras\u0131ndad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Manyetik enerji: <\/em><\/strong>Elektronlar\u0131n hareketi sayesinde a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kan manyetik kuvvetin neden oldu\u011fu enerji t\u00fcr\u00fcd\u00fcr. D\u00fcnyan\u0131n kendi manyetik enerjisi oldu\u011fu gibi g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131m\u0131zda kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z m\u0131knat\u0131slar bu t\u00fcre en iyi \u00f6rneklerden biridir. M\u0131knat\u0131slar\u0131n sahip oldu\u011fu itme ve \u00e7ekme kuvveti, m\u0131knat\u0131s\u0131 olu\u015fturan atomlardaki elektronlar\u0131n ayn\u0131 y\u00f6nde d\u00f6necek \u015fekilde dizilmi\u015f olmas\u0131ndan kaynaklanmaktad\u0131r. Baz\u0131 metaller bu \u00f6zelliklerinden dolay\u0131 m\u0131knat\u0131slardan etkilenir ve m\u0131knat\u0131slanabilirler.<\/p>\n\n\n\n
Is\u0131 enerjisi:<\/em><\/strong> Bir maddenin \u0131s\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131rmak i\u00e7in aktar\u0131lan enerjiye verilen isimdir. S\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n daha y\u00fcksek oldu\u011fu bir maddeden, s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n daha d\u00fc\u015f\u00fck oldu\u011fu maddeye do\u011fru yap\u0131lan \u0131s\u0131 transferi ile ger\u00e7ekle\u015fir. \u00c7e\u015fitli yak\u0131tlar\u0131n yak\u0131lmas\u0131 ile elde edilebilir.<\/p>\n\n\n\n
I\u015f\u0131k enerjisi:<\/em><\/strong> Di\u011fer enerji t\u00fcrlerinde oldu\u011fu gibi bir enerji t\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u0131\u015f\u0131\u011fa d\u00f6n\u00fc\u015fmesi ile ortaya \u00e7\u0131kan ve \u0131\u015f\u0131\u011fa duyarl\u0131 kaynaklar (insan g\u00f6z\u00fc gibi) taraf\u0131ndan alg\u0131lanabilen enerjidir. Elektrik enerjisi d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclerek ampulden, kimyasal enerji sayesinde ate\u015fb\u00f6ce\u011fi gibi canl\u0131lardan veya \u0131s\u0131 kullanarak yak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u0131\u015f\u0131k sa\u011flayan odun, k\u00f6m\u00fcr gibi maddelerden elde edilebilir.<\/p>\n\n\n\n
Ses enerjisi:<\/em><\/strong> Maddesel ortamda titre\u015fim ile aktar\u0131lan ses de bir enerjidir ve do\u011fru \u015fekilde kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda \u00e7e\u015fitli i\u015flere d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclebilir. \u00d6rne\u011fin t\u0131pta kullan\u0131lan ultrasonografi cihazlar\u0131 y\u00fcksek frekansl\u0131 ses dalgalar\u0131 yard\u0131m\u0131yla \u00e7e\u015fitli i\u015flemler ger\u00e7ekle\u015ftirilebilir. Opera sanat\u00e7\u0131lar\u0131n\u0131n (\u00e7ok s\u0131k olmasa da) sadece sesleri ile bardak k\u0131rabilmeleri veya \u015fiddetli sese neden olan bir patlaman\u0131n ard\u0131ndan civardaki camlar\u0131n k\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131n nedeni ses enerjisidir. G\u00fcn\u00fcm\u00fczde ses dalgalar\u0131yla elektrik \u00fcretilmesi dahi ba\u015far\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Enerji Birimleri Nelerdir?<\/em><\/strong>
Farkl\u0131 enerji t\u00fcrleri oldu\u011fu gibi enerjiyi \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in kullan\u0131lan birimler de olduk\u00e7a \u00e7e\u015fitli. Genellikle kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yere g\u00f6re farkl\u0131 \u015fekillerde \u00f6l\u00e7\u00fclen enerjinin yayg\u0131n \u00f6l\u00e7\u00fcm birimleri ise \u015funlar:
Newton metre: \u0130smini \u00fcnl\u00fc bilim adam\u0131 Isaac Newton\u2019dan alan newton, k\u00fctlesi 1 kg olan cismin saniyedeki h\u0131z\u0131n\u0131 her saniye bir metre daha art\u0131rmak i\u00e7in uygulanmas\u0131 gereken kuvvet miktar\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Bu kuvvet arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla cisme aktar\u0131lan enerjinin \u00f6l\u00e7\u00fc birimi ise newton metre\u2019dir. Bir newton metre, bir joule\u2019e e\u015fittir.<\/p>\n\n\n\n
Joule:<\/strong> Uluslararas\u0131 Birimler Sistemi\u2019nde yer alan ve \u0130ngiliz James Prescott Joule\u2019den ad\u0131n\u0131 alan \u00f6l\u00e7\u00fc birimi, en temel tan\u0131m\u0131yla bir cisme 1 metre boyunca 1 newton kuvvet ile aktar\u0131lan enerijyi tarif etmek i\u00e7in kullan\u0131l\u0131r. Pek \u00e7ok farkl\u0131 enerji birimi joule\u2019e d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclerek hesaplama yap\u0131labilir.
Kalori: Is\u0131 enerjisini \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in kullan\u0131lan kalori 1 gram suyun s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 1 \u00b0C art\u0131rmak i\u00e7in gereken enerji miktar\u0131n\u0131 temsil eder.<\/p>\n\n\n\n
British Thermal Unit: <\/strong>Kaloriye benzer bir hesaplamay\u0131 \u0130ngiliz \u00f6l\u00e7\u00fc birimleri ile yapmay\u0131 sa\u011flar. Bir libre suyun s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 63 \u00b0fahrenheit\u2019tan 64 \u00b0fahrenheit\u2019a \u00e7\u0131kartmak i\u00e7in gereken enerjiye kar\u015f\u0131l\u0131k gelir. Is\u0131tma cihazlar\u0131 ve klimalarda s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan k\u0131saltmas\u0131 BTU\u2019dur.<\/p>\n\n\n\n
Watt saat:<\/strong> Buhar makinesi mucidi James Watt\u2019tan ismini alan watt, enerji d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm oran\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7en bir g\u00fc\u00e7 birimidir. G\u00fc\u00e7 birim zamanda harcanan enerji miktar\u0131d\u0131r ve joule b\u00f6l\u00fc saniye olarak tan\u0131mlan\u0131r. Elektrik enerjisi t\u00fcketiminde s\u0131kl\u0131kla kullan\u0131lan kilowatt saat ise 1.000 watt g\u00fcc\u00fcndeki bir cihaz\u0131n 1 saatte harcad\u0131\u011f\u0131 enerjiyi tarif eder.<\/p>\n\n\n\n
Elektronvolt:<\/strong> A\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 olarak par\u00e7ac\u0131k fizi\u011finde kullan\u0131lan, bir elektronun bir voltluk elektrostatik potansiyel EEgerilim fark\u0131nda yol alarak kazand\u0131\u011f\u0131 kinetik enerji miktar\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Erg:<\/strong> 1 graml\u0131k bir k\u00fctlenin h\u0131z\u0131n\u0131 bir saniyede bir santimetre art\u0131rmaya yarayan enerji miktar\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7mek i\u00e7in kullan\u0131lan enerji birimdir. Yunanca \u201ci\u015f\u201d anlam\u0131na gelen ergon s\u00f6zc\u00fc\u011f\u00fcnden t\u00fcremi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n